Transgraniczny Szlak Dawnych Placówek Straży Granicznej

Nazwa projektu / Názov projektu: Transgraniczny Szlak Dawnych Placówek Straży Granicznej. Cezhraničná trasa bývalých hraničných strážnych staníc.

Nr projektu / Číslo projektu: INT/KAR/II/0037.

Program / Program: Interreg Polska – Słowacja 2021-2027/Interreg Poľsko-Slovensko 2021-2027

Źródło współfinansowania / Spolufinancovanie source: Europejski Fundusz Rozwoju Regionalnego/Európsky Fond Regionálneho Rozvoja

Data zawarcia umowy o dofinansowanie projektu / Dátum dohody o financovaní projektu: 25.02.2026 r.

Partner wiodący / Vedúci partner:
Gmina Lutowiska (PL)
Lutowiska 14
38-713 Lutowiska
www.lutowiska.pl

Partner projektu 1 / Partner projektu 1:
Obec Stakčín (SK)
Stakčín 067 61
SNP 574/6
www.stakcin.eu

 Opis projektu, cel projektu /Popis projektu, cieľom projektu:

PL: Pogranicze Polsko-Słowackie na którym położona jest Gmina Lutowiska i Obec Stakocin jest obszarem o unikalnych walorach przyrodniczych i kulturowych, oraz bogatej historii, które w niewystarczającym stopniu są wykorzystywane do tworzenia własnej, niepowtarzalnej oferty turystycznej służącej rozwojowi gospodarczemu i społecznemu. Jest to obszar o dużym potencjale turystycznym ze względu na niepowtarzalne i autentyczne dziedzictwo kulturowe, historyczne i naturalne. Podobnie jak na całym obszarze Karpat te potencjały są wykorzystywane w niewystarczającym stopniu. Planowany projekt zakłada przedstawienie ciekawych i ważnych dla Polaków i Słowaków wydarzeń historycznych związanych z powstaniem i funkcjonowaniem granicy Polsko-Czechosłowackiej w dwudziestoleciu międzywojennym i wydarzeń na tym terenie w okresie II wojny światowej oraz uruchomieniu w oparciu o wydarzenia historyczne zintegrowanego transgranicznego produktu turystycznego. Obszar pogranicza polsko-słowackiego w okresie międzywojennym po zakończeniu I wojny światowej był miejscem tworzenia się nowych granic w wyniku formowania się nowych podziałów terytorialnych i powstawaniem nowych państw na mapie Europy. Na początku drugiej wojny światowej był to teren przemieszczania się wielu emigrantów uciekających przed działaniami wojennymi. Czy też przerzucania ważnych dokumentów państwowych i dyplomatycznych. Obszar transgraniczny jest miejscem związanym z wydarzeniami historycznymi i przykładami bohaterstwa w godzinach próby, wierności i oddania. To dziedzictwo przeszłości wpisuje się w obszar tworzenia produktów turystyki historycznej i związanej z tradycjami, które coraz bardziej interesują współczesnego odbiorcę. Taka konstrukcja projektu odpowiada na opisane w programie takie wspólne wyzwania jak: Stymulowanie rozwoju gospodarczego i społecznego m. in. poprzez: Zachowanie kultury niematerialnej; Promocja zasobów przyrodniczych i kulturowych regionu. Wartością dodaną projektu jest kreatywne podejście do wykorzystania wydarzeń historycznych i nadanie im nowej jakości jako atrakcjom turystycznym z wykorzystaniem nowych technologii. Zaplanowany zakres projektu odpowiada na wspólne potrzeby partnerów odnoszące się do lepszej promocji i wykorzystania tradycji kulturowych i historycznych do rozwoju oferty kulturalnej służącej rozwojowi turystyki. Wspólne zachowanie, transformację i popularyzację historii oraz opracowanie wspólnego produktu turystyki historycznej. Zastosowanie w ramach projektu takiego podejścia oraz oparcie tworzonej oferty o walory kulturowe i historyczne wpisuje się w obecne trendy rozwoju turystyki na świecie. W 2024 roku podróże stały się bardziej ukierunkowane na wartości, doświadczenia, aktywność oraz coraz częściej na ekologię. Według ekspertów z IdoBooking turystyka ewoluuje w kierunku bardziej zrównoważonego i świadomego podejścia do podróżowania. Turyści coraz częściej wybierają miejsca, które pozwolą im na nowe doświadczenia. Podróżujący preferują krótsze, lecz bardziej aktywne i wypełnione atrakcjami wyjazdy. Wzrasta zainteresowanie turystyką nastawioną na nowe doznania, zrównoważony rozwój.

SK: Poľsko-slovenské pohraničie, na ktorom sa nachádza obec Lutowiska a súčasný Stakčín, je územím s jedinečným prírodným a kultúrnym bohatstvom a bohatou históriou, ktoré nie je dostatočne využité na vytvorenie vlastnej jedinečnej turistickej ponuky pre hospodársky a sociálny rozvoj. Je to oblasť s vysokým turistickým potenciálom vďaka svojmu jedinečnému a autentickému kultúrnemu, historickému a prírodnému dedičstvu. Tak ako v celom karpatskom regióne, aj tu je tento potenciál nedostatočne využívaný. Plánovaný projekt predstaví zaujímavé a pre Poliakov a Slovákov dôležité historické udalosti súvisiace so vznikom a fungovaním poľsko-československej hranice v medzivojnovom období a udalosti v tejto oblasti počas druhej svetovej vojny a spustí integrovaný cezhraničný turistický produkt založený na historických udalostiach. Poľsko-slovenské pohraničie v medzivojnovom období po skončení prvej svetovej vojny bolo miestom, kde sa vytvárali nové hranice v dôsledku vzniku nového územného členenia a vzniku nových štátov na mape Európy. Na začiatku druhej svetovej vojny to bola oblasť pohybu mnohých emigrantov, ktorí utekali pred vojnovými udalosťami. Alebo pohyb dôležitých štátnych a diplomatických dokumentov. Cezhraničná oblasť je miestom spojeným s historickými udalosťami a príkladmi hrdinstva v hodinách skúšok, vernosti a oddanosti. Toto dedičstvo minulosti zapadá do oblasti tvorby produktov cestovného ruchu súvisiacich s históriou a tradíciami, o ktoré má moderná verejnosť čoraz väčší záujem. Tento návrh projektu reaguje na spoločné výzvy opísané v programe ako: Stimulovanie hospodárskeho a sociálneho rozvoja okrem iného prostredníctvom: zachovanie nehmotnej kultúry; podpora prírodných a kultúrnych zdrojov regiónu. Pridanou hodnotou projektu je kreatívny prístup k využitiu historických udalostí a dodanie im novej kvality ako turistickým atrakciám s využitím nových technológií. Plánovaný rozsah projektu reaguje na spoločné potreby partnerov týkajúce sa lepšej propagácie a využitia kultúrnych a historických tradícií na rozvoj kultúrnej ponuky pre rozvoj cestovného ruchu. Spoločné zachovanie, transformácia a popularizácia histórie a rozvoj spoločného produktu historického cestovného ruchu. Uplatnenie tohto prístupu v projekte a založenie vytvorenej ponuky na kultúrnych a historických hodnotách je v súlade so súčasnými trendmi rozvoja cestovného ruchu vo svete. V roku 2024 sa cestovanie viac orientuje na hodnoty, zážitky, aktivity a čoraz viac na ekológiu. Podľa odborníkov zo spoločnosti IdoBooking sa cestovný ruch vyvíja smerom k udržateľnejšiemu a uvedomelému prístupu k cestovaniu. Turisti si čoraz častejšie vyberajú destinácie, ktoré im umožnia získať nové zážitky. Cestovatelia uprednostňujú kratšie, ale aktívnejšie a atrakciami naplnené cesty. Rastie záujem o cestovný ruch zameraný na nové zážitky, udržateľnosť.

Cel projektu / Cieľ projektu:

PL: Wzmocnienie roli kultury i zrównoważonej turystyki w rozwoju gospodarczym, włączeniu społecznym oraz innowacjach społecznych w obszarze transgranicznym na terenie Gminy Lutowiska i Obec Stakcin. Opracowanie i promocja tematycznego produktu turystycznego opartego na lokalnym dziedzictwie kulturowym i historycznym Gminy Lutowiska i Obec Stakcin. Badanie i popularyzacja lokalnych tradycji historycznych i patriotycznych Gminy Lutowiska i Obec Stakcin oraz tworzenie w oparciu o nie tematycznych produktów turystycznych. Rozwój tożsamości lokalnej i poziomu współpracy oraz więzi lokalnych mieszkańców pogranicza z terenu Gminy Lutowiska i Obec Stakcin.

SK: Celkovým cieľom projektu je: Posilniť úlohu kultúry a udržateľného cestovného ruchu v hospodárskom rozvoji, sociálnej inklúzii a sociálnej inovácii v cezhraničnom regióne v obci Lutowiska a Obec Stakčín. Vývoj a propagácia tematického turistického produktu založeného na miestnom kultúrnom a historickom dedičstve obce Lutowiska a obce Stakčín. Výskum a popularizácia miestnych historických a vlastivedných tradícií obce Lutowiska a obce Stakčín a vytváranie tematických turistických produktov na ich základe. Rozvoj miestnej identity a úrovne spolupráce a miestnych väzieb obyvateľov prihraničných obcí Lutowiska a Stakčín.

Rezultaty projektu: / Výsledky projektu:
PL: Opracowanie Strategii Produktu Turystycznego "Transgraniczny Szlak Dawnych Placówek Straży Granicznej". Wyznaczenie i oznakowanie Transgranicznego Szlaku Dawnych Placówek Straży Granicznej. Odtworzenie Trasy kurierskiej ZWZ-AK o kryptonimie „Las” i opracowanie aplikacji turystycznej.

SK: Vypracovanie stratégie turistického produktu „Cezhraničná trasa bývalých pohraničných strážnych staníc“. Vytýčenie a označenie cezhraničnej trasy bývalých hraničných strážnych staníc. Obnovenie trasy kuriérskej služby ZWZ-AK s krycím názvom „Las” a vytvorenie turistickej aplikácie.

Wartość całkowita projektu / Celková hodnota:  96 744,79 €

Udział partnera / Podiel partnera:

Gmina Lutowiska (PW):  77 395,81 € w tym  z Europejskiego Funduszu Rozwoju Regionalnego / Európsky fond regionálneho rozvoja 77 395,81 € (80%)

Wkład własny / Vlastný vklad – 19 348,98 € (20%)

Okres realizacji projektu: /Obdobie realizácie projektu: 03.2026-10.2026
Status projektu: / Stav práce:  w trakcie realizacji  / počas realizácie